DWARS

Uit de inleiding:
Maar echt grote veranderingen, daarvor schijnt niemand zijn hand in het vuur te willen steken.

Menen jullie dit nou echt? De grote veranderingen zijn juist het grote probleem! Of vallen de invoering van de basisvorming, het vmbo, de tweede fase, het studiehuis, het competentie-onderwijs, de BaMa-structuur, niet onder de noemer "grote veranderingen" ?

Dan, de inhoud;
Wat is het verschil tussen het profielen-systeem uit de Tweede Fase, en het leergebieden-systeem van Dwars? Dat wordt in dit stuk niet echt duidelijk. Ik vermoed dat jullie bedoelen dat iedereen van alle drie de leergebieden iets op moet pikken, en niet moet kiezen, maar dat staat er niet.

In de probleemstelling wordt aangegeven dat jongeren een stukje algemene ontwikkeling missen omdat beide ouders gaan werken. Mee eens, maar de oplossing van dit probleem wordt gezocht in het middelbaar onderwijs, terwijl die gezocht moet worden in het basisonderwijs. Laat ik voor mezelf spreken, het grootste gedeelte van mijn middelbareschooltijd werd in beslag genomen door de puberteit. In de puberteit laat een kind zich niet meer opvoeden, de puber is namelijk druk genoeg bezig met volwassen worden. Wie na de basisschool nog niet opgevoed is, is moeilijk te redden, is mijn stelling.

Het tweede plan klinkt mij als muziek in de oren, maar is weinig hervormend. Een beetje een geitenwollensokkenstelling. (niets mis met geitenwollensokken, overigens)

Verder mis ik een heleboel oplossingen voor problemen, waardoor ik dit niet echt kan zien als een "onderwijsplan". Als de problemen in het onderwijs echt in zo'n documentje kunnen worden samengevat, dan valt het allemaal reuze mee hoe slecht het met het onderwijs gesteld is. En dat valt het niet!

Waar zijn de oplossingen voor de beroerde overgang van VWO naar Universiteit? Het lerarentekort? De uitval op het MBO? De buraucratie en zakkenvullerij op het HBO? Dit plan rommelt een beetje aan de inhoud, wat natuurlijk hardstikke goed is, maar aan het systeem wordt niets veranderd! Waarom moeten kinderen van 12 hun toekomst vastleggen in hun schoolkeuze? Waarom moeten kinderen van 15 al bepalen in welke richting ze later willen gaan studeren na het havo of vwo? Waarom worden kinderen op het MBO aan hun lot overgelaten met maar een handvolcontacturen per week? Hoe is kwaliteit van afgestudeerden te waarborgen als hogescholen subsidie krijgen aan de hand van het aantal afgestudeerden??

Kortom, hoewel er in de inleiding kritiek geuit wordt op het vermeende gebrek aan Grote Veranderingen, lijkt Dwars slechts een klein vingertje door een kaarsenvlam te durven halen.

Ik heb een uitgebreide kritiek en tegenvoorstel op mijn weblog gezet. Maar het komt er op neer dat ik het raar vind dat het voorstel zich alleen maar richt op de HAVO/VWO en niet op het VMBO (het grote probleem) en dat het weer een bepaald model oplegt aan scholen, en hen niet de vrijheid geeft zelf vorm te geven aan onderwijs. Ongenuanceerd gesteld is het voorstel dus elitair en haags.

Ik wel geïnterigeerd door het plan. Ik ben het echter wel met Joris eens dat het niet echt een duidelijk omleind plan is waar ik nog heel veel haken en ogen aan zie.

Om brede verbanden te kunnen leggen moet je een degelijke basiskennis hebben van verschillende zaken, die je niet echt volgens interdisciplinair onderwijs kunt leren. Waarom worden op universiteiten binnen multidisciplinaire studies wel vakken als wiskunde, statistiek, scheikunde en schrijfvaardigheid gedoceerd als dat multidisciplinair beter zou kunnen. Deze basis heb je (helaas) nodig om op een ander niveau te leren denken en deze kennis te kunnen toepassen. Het is nu al zo dat universiteiten vinden dat de aansluiting tussen middelbaar onderwijs en vervolg onderwijs minder wordt door gebrek aan basiskennis binnen elementaire vakken. Dit wordt door "gastcolleges" nog extra versterkt, omdat er hierdoor minder tijd overblijft voor de basale kennis om overgedragen en opgenomen te worden.
Verdieping zou binnen een leerdomeinsysteem wel ingebouwd kunnen worden door per gebied voor in ieder geval havo en vwo duidelijke verdiepingsmogelijkheden aan te bieden. Ik denk dat dit aansluitingsprobleem bij een leerdomeinsysteem in het beroeps onderwijs minder speelt en dat dit misschien wel ervoor zorgt dat de uitval minder wordt omdat juist vmbo leerlingen minder hebben aan theoretische kennis die op een klein vak gericht is en meer moeten zien waarom ze iets doen.
Een laatste punt met betrekking tot het leerdomeinensysteem is dat het weer een verandering is ten nadele van leerlingen die meer baat hebben bij gestructureerde lessen en exactere kennis, wat ook een van de commentaren is op de tweede fase. Dit is weer een verandering ten goede van vrouwelijke leerlingen.

Het tweede plan klinkt mij heel GroenLinks in de oren, waardoor zo'n plan nooit in een leersysteem komt. Wat ik bedoel is dat in dit plan ervan uit wordt gegaan dat de multiculturele samenleving een ideaalbeeld is dat iedereen moet aanbidden in nederland, waardoor de mogelijkheid om een eigen, misschien wel andere, mening te vormen heel erg naar de hand van de multiculturalisten wordt gezet. Mijns inziens klopt de multiculturele visie, maar dit is niet de mening van iedereen.

Verder ben ik benieuwd hoe het lesgeven zou moeten gaan, met de huidige scholing voor docenten in de "oude vakken". En hoe Dwars' visie is op de structuur van de lessen, aangezien de structuur van de lessen op universiteiten veel schoolser is geworden dan ongeveer 5 jaar geleden toen ik nog maar net was begonnen met studeren.

Allereerst ben ik erg blij dat DWARS het initiatief naar zich toe trekt en een onderwijsplan heeft geschreven. In het politiek programma van 2006 hebben we uitgangspunten gedefinieerd:

In 2025 moet het onderwijs nog meer een centrale rol in onze samenleving innemen. Zowel sociaal als maatschappelijk moet ons onderwijs een investering zijn in de toekomst van ons land. Enerzijds moet ons onderwijs ons voorbereiden op het leven, met vormende vakken. Tegelijkertijd is er de uitdaging om leerlingen voldoende ontplooiing mogelijkheden te geven. Daarom wil DWARS:

• Meer individuele aandacht voor leerlingen; er moeten kleinere klassen komen.
• Een herwaardering van het praktijk onderwijs; leerlingen in het VMBO moeten niet verdrinken in allerlei verplichte, theoretische vakken maar ruimte krijgen zich praktisch te kunnen ontplooien.
• Dat ons onderwijs onafhankelijk blijft; sponsoring door bedrijven moet worden verboden.
• Dat leerlingen worden voorbereid op een leven in een multi-religieuze samenleving; Levensbeschouwelijk onderwijs wordt op elke school ingevoerd met evenredige aandacht voor de verschillende samenlevingsvormen in ons land.
• Dat er voldoende stageplaatsen zijn; de overheid moet hierover afspraken maken met werkgevers.
• Dat iedereen naar school kan; ons onderwijs moet gratis zijn.

Wat mij betreft behoeven deze uitgangspunten een nadere invullig, dus wat dat betreft goed bezig!

Vorm
Ik ben erg benieuwd hoe dit plan tot stand is gekomen. Zijn er een aantal dwars-ers naar scholen toegegaan en hebben aan de hand van bijeenkomsten of interviews dit plan opgesteld? Of is het geschreven vanuit de eigen ervaring (wat niet persé slecht is)?

Inhoud
Het is voor mij onduidelijk wat precies de gedachte achter dit onderwijsplan is. Aan de ene kant worden (maatschappelijke) ontwikkelingen geschetst, aan de andere kant is het plan detaillistisch en concreet. Als je als dwars er voor kiest je te beperken tot tien pagina's dan zou ik kiezen voor het één of ander. Je kan natuurlijk ook beiden doen, maar dat past misschien meer bij een langer stuk.

DWARS lijkt te pleiten voor een soort basisvorming. Maar de vraag is wat je met onderwijs wil. Wil je dat individuen de ruimte krijgen, of juist dat iedereen aan een collectief programma deel moet nemen, waarbij leerlingen met lagere (theoretische) capaciteiten op hun tenen moeten lopen en leerlingen die iets slimmer zijn lui worden gemaakt? Het ideaal uit het onderwijsplan is dat leerlingen een zelfde mate van intellect ontwikkelen. Dit wordt echter al twintig jaar door PvdA malloten op het ministerie van onderwijs geprobeerd, met als voorlopig "hoogtepunt" het vmbo. We moeten stoppen met het experimenteren op leerlingen en leraren. Laat ze doen waar ze goed in zijn, daag ze zo veel mogelijk uit en geef leerlingen zoveel mogelijk doorstroom mogelijkheden naar "hogere" niveaus.

DWARS ziet de maatschappelijke ontwikkelingen dat gezinnen steeds meer ontwricht raken. De vraag is echter of de oplossing daarvoor gezocht moet worden in het onderwijs. Leraren staan niet te trappelen om opvoedkundige taken over te nemen, bovendien lijkt opvoeden mij een primaire taak van ouders. Ik deel de kritiek dus wel, maar de oplossing niet. Een (in mijn ogen) betere oplossing zou liggen in minder arbeids uren per dag, of bijvoorbeeld het invoeren van een recht op thuiswerk.

DWARS wil een versterking van de profielen (leergebieden) uit de Tweede Fase. Dit klinkt leuk, want je laat leerlingen zich lekker ontplooien op de manier dat zij dat willen. Het probleem is echter dat zij deze keuze al moeten maken op jonge leeftijd. Zodoende kan het zijn dat je als 14/ 15 jarige een keuze maakt voor de beroepsrichting voor de rest van je leven. Profilering is prima, maar het moet niet té eendimensionaal zijn.

DWARS wil meer aandacht voor de multiculturele samenleving. Gek genoeg wordt er echter voor gekozen deze aandacht niet in het algemene programma te geven, maar als specialisatie binnen cultuur & maatschappij. De samenleving verandert, daar ben ik het mee eens. DWARS lijkt er voor te kiezen om leerlingen kennis te geven van de nieuwe culturen die in Nederland aanwezig zijn. Een goed plan, maar er moet meer gebeuren. De multiculturele samenleving is niet statisch. Veel jongeren zweven voor hun gevoel tussen meerdere culturen. In zekere zin krijgen zij te maken met verschillende loyaliteiten en identiteiten. Het lijkt mij belangrijk om daarom leerlingen te leren dat een ieder vooral als individu moet behandeld worden en niet als onderdeel van een groep.

Conclusie
DWARS is goed bezig, door zich buiten de waan van de dag te plaatsen en een visie op onderwijs te geven. DWARS vraagt om betrokken te worden bij de besluitvorming rond onderwijsstandpunten van GroenLinks. Door het schrijven van een plan als deze maakt DWARS zich relevant. Deze positie zou zij nog meer kunnen versterken door de mensen om wie het gaat te spreken. Vorm een klein werkgroepje, organiseer een paar debatten. Dan komt het met het onderwijs helemaal goed.

Even een kleine opheldering: dit onderwijsplan heeft betrekking op het middelbaar onderwijs, dus niet op MBO, HBO of WO. Dit even voor de goede orde.

1. Ik ben het met Steven eens dat het fantastisch is dat jullie proberen om op deze manier de discussie naar je toe te trekken.
2. Ik ben het echter ook met hem eens dat er nog veel te verbeteren valt aan dit stuk. Het hangt sterk af van wat je bedoeling is met dit stuk, maar het is belangrijk om te kiezen voor of concrete voorstellen, of een visiestuk. Of je moet kiezen voor een langer stuk.
3. Inhoudelijk zijn er een aantal opmerkingen te maken, vele zijn er hierboven ook al gemaakt, dat zal ik niet meer doen. Maar ik wil nog een ding kwijt: ik vind de stelling dat gezinnen ontwricht raken wel erg negatief ten opzichte van andere levenswijzen dan het traditionele gezin. Volgens mij vinden wij niet dat het traditionele gezin de hoeksteen van de samenleving is. Bovendien moet de overheid zich niet teveel bemoeien met opvoeden, daar krijg ik de kriebels van. Maar wat ik mis als jullie schrijven over algemene ontwikkeling, is het concept van de brede school of kwalitatief hoogstaande kinderopvang. Dat is dan weliswaar ten tijde van de basisschool en niet het middelbaar onderwijs, maar kan in iemands algemene ontwikkeling wel een belangrijke rol spelen.

Ik ben erg benieuwd naar het vervolg en het definitieve stuk! Succes!

Er is al veel gezegd, dat scheelt.

Dat er een onderwijsplan van DWARS komt is geweldig. Het was voor mij een belangrijk punt bij de vorige bestuursverkiezingen, omdat je juist als jongerenorganisatie, waarbij iedereen met onderwijs te maken heeft of dat recent heeft gehad, een duidelijke visie op onderwijs moet hebben.

Maar ik heb bij dit stuk nog wel heel wat aan te merken.

Om te beginnen het grote gebrek: er wordt geen visie gegeven van wat DWARS nou wil qua onderwijs. Wat zijn de grote lijnen? Wat is onderwijs in de 21e eeuw? Hoeft geen complete verhandeling te zijn, maar nu is totaal onduidelijk waarom voor bepaalde ideeën is gekozen.

Ten tweede is er volgens mij niet echt uitgebreid vooraf gediscussieerd hierover met direct betrokkenen. Of concreter: je had er best wel wat aan gehad om mij erbij te betrekken ;) .

Ten derde de al genoemde sterke havo/vwo insteek van het verhaal. Dat is maar 40% van het middelbaar onderwijs.

Dan de concrete punten.

Leergebieden. Brrrr. Nieuwerwetse quatsch. Mijn stelling: als je algemene ontwikkeling zo geweldig vindt ben je vóór sterke vakken met vakinhoudelijk goede docenten.

Mondialisering, geweldig. Probeer ik veel aan te doen. Probleem: Aardrijkskunde is geen verplicht vak meer. Als kosmopolitische partij verwacht ik een pleidooi voor een sterkere positie van AK op middelbare scholen.

moetmoetmoetmoetmoet. Het onderwijs moet dit, het onderwijs moet dat. Nee! Doe alsjeblieft niet mee met die hele "flikker het maar bij het onderwijs neer" trend van de laatste jaren. Laat ouders maar hun kinderen goed opvoeden, dat scheelt zóveel werk op school. School moet in de allereerste plaats lesgeven, kennis en vaardigheden overdragen. Daarna komt (eigenlijk vanzelf) het hele opvoedkundige, sociale, culturele, etc. En daar kunnen scholen best zelf prioriteiten in leggen. Gelukkig raakt de overheid een beetje af van het gedetailleerd vastleggen wat scholen allemaal wel niet moeten. Geen kerndoelen die je om de 5 jaar moet veranderen, maar algemene doelen die een bepaald minimum aangeven. Geef scholen, en vooral docenten, de vrijheid daarbinnen te gaan spelen, mooie dingen te doen. Ik bepaal wel wat voor mijn vak belangrijk is. Niet Den Haag, niet DWARS. Dat is nu in behoorlijke mate zo en dat wil ik ook graag zo houden.

Ik ga graag een keer zitten met een werkgroep, commissie, klankbordgroep of wat dan ook om een paar keer over onderwijs te praten, en dan met een echte visie te komen, waarbij ons eindbeeld duidelijk is, waarbij duidelijk is waarom we dat eindbeeld liever hebben dan de huidige situatie, en her en der concrete voorbeelden (geen moeten maar kunnen) hoe dat er dan in de praktijk uitziet. Naam en adres bekend bij de redactie :)

Michel