DWARS

Rick Meulensteen, 25-10-2007; bijgewerkt 04-12-2007
Europese Grondwet en het Hervormingsverdrag

Achtergrond
Op 1 juni 2005 werd in een referendum de Europese Grondwet (formeel: Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa) door de Nederlandse bevolking verworpen met 38,5% van de stemmers vóór en 61,5% tegen. Dit was in navolging van het verwerpen van de Europese Grondwet door de Franse bevolking op 29 mei 2005. Het verwerpen van de Grondwet door Frankrijk en Nederland leidde tot een opschorting van de ratificatie van de Europese Grondwet door de Europese Raad.
Uit onderzoek zijn verschillende redenen voor verwerping gegeven. Sommige waren niet direct van toepassing op de Europese Grondwet, zoals onvrede over het kabinetsbeleid of de mogelijke toetreding van Turkije tot de EU. Andere redenen gingen echter wel meer in op de daadwerkelijke Europese Grondwet, zoals de gedachte dat de EU teveel te zeggen zou gaan krijgen over binnenlandse aangelegenheden. Tijdens het referendum waren de meeste Nederlandse politieke partijen, waaronder GroenLinks, vóór het verdrag; de ChristenUnie, SP, PVV (toen: Groep Wilders), LPF en SGP waren tégen de Grondwet.
Na de verwerping van de Grondwet is er op Europees niveau gewerkt aan veranderingen binnen het verdrag. Men heeft in juni 2007 uiteindelijk besloten af te zien van een Europese Grondwet; er komt wel een nieuw verdrag, een ‘hervormingsverdrag’. De Raad van State heeft bepaald dat, omdat dit verdrag geen grondwettelijke elementen bevat, hier geen referendum over gehouden hoeft te worden binnen Nederland. Hierop hebben onder meer het CDA, de PvdA en de ChristenUnie zich uitgesproken tégen een nieuw referendum, een meerderheid binnen de Tweede Kamer.

DWARS en het referendum
DWARS heeft als standpunt bepaald dat zij vóór referenda zijn. Een referendum over de Europese Grondwet zou hierop geen uitzondering hoeven te zijn. DWARS is wel van mening dat de Europese Grondwet, of het Hervormingsverdrag, een zeer breed en complex document is. Desondanks is DWARS van mening dat, in navolging van het referendum over de Europese Grondwet, er ook een referendum zal moeten plaatsvinden over het nieuwe Hervormingsverdrag. Hierbij pleit DWARS er echter wel voor dat dit referendum Europa-wijd gehouden wordt.