DWARS

Wie de gang van zaken van de Eerste Kamer niet volgt hoort maar zeer weinig van dit, staatrechtelijk toch niet onbelangrijke, orgaan. Zo af en toe verschijnt er een kort berichtje ergens op pagina 3 van de krant. Heel af en toe haalt een gebeurtenis in de Eerste Kamer het 'echte' nieuws. Zo denk ik bijvoorbeeld aan de nacht van Wiegel, waarin, mede door de tegenstem van VVD senator Hans Wiegel, de grondwetswijziging aangaande het invoeren van het referendum werd verworpen.

Morgen stemt de Eerste Kamer, in eerste lezing, over het initiatief-wetsvoorstel van Femke Halsema over constitutionele toetsing. De Tweede Kamer nam dit voorstel, in eerste lezing, enige tijd terug (in 2004), met ruime meerderheid aan. Als het wetsvoorstel aangenomen wordt, kan de rechter in de toekomst aan de grondwet (en dus aan grondrechten) toetsen. Nu is dat in Nederland nog onmogelijk, daarmee is Nederland overigens een van de weinige Westerse landen waar dit, tot nu toe, nog niet mogelijk is.
Nu denken veel mensen wellicht 'wat maakt dat nou weer uit?' Wel, wetten worden, voor ze door de Tweede en Eerste Kamer worden aangenomen getoetst op hun eventuele strijdigheid met de grondwet. Wanneer een wet duidelijk in strijd is met de grondwet, mogen we erop vertrouwen dat onze volksvertegenwoordigers de wet dan niet, of pas na wijziging aan zullen nemen. Echter, het kan voorkomen dat een wet, in zijn algemeenheid, niet strijdig is met de grondwet, maar dat na inwerking treding van de wet blijkt, dat in individuele gevallen de desbetreffende wet wel in strijd is met de grondrechten van een burger. Met de huidige regels kan een rechter daar dan niets aan doen, een burger kan wel naar het Internationaal Hof in Straatsburg om op basis van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) alsnog zijn of haar gelijk te halen, maar zo'n procedure duurt meestal jaren. Het maakt dus wel degelijk wat uit, of dit voorstel wel of niet aangenomen zal worden.

Na morgen 13.45 uur zullen we weten of de constitutionele toetsing een stapje dichter bij zal zijn. Wanneer de Eerste Kamer morgen, bij gewone meerderheid, voor het initiatief-wetsvoorstel stemt moet de gehele procedure van Tweede en Eerste Kamer nog een keer doorlopen worden (het is immers een grondwetswijziging) en dan moeten beide Kamers met tweederde meerderheid voor stemmen. Zo ver zijn we nog lang niet, maar morgen kan wel weer een klein stapje gezet worden.

Wil je meer informatie over het wetsvoorstel? Kijk dan op http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/28331_initiatiefvoorstel_halsema