De afgelopen weken is de discussie rond een mogelijk kraakverbod weer losgebarsten. Dit naar aanleiding van de ontruimingen die twee weken geleden in Amsterdam plaatsvonden. Vanuit de Amsterdamse kraakbeweging werd er heftig verzet geboden tegen de ontruiming van twee panden. Vanuit een pand op het Damrak werden er verfbommen naar de ME gegooid. Het pand werd een dag na de ontruiming herkraakt en ook weer met veel commotie ontruimt. In een ander pand zouden krakers een “boobytrap" hebben geplaatst. Hierdoor zouden de politiemannen tijdens de ontruiming in een gevaarlijke situatie zijn beland. Vormen van verzet die niet voor iedereen, zowel binnen als buiten de kraakbeweging, te begrijpen zijn.
Van dit onbegrip werd zowel binnen de media, als binnen de landelijke politiek handig gebruik gemaakt. Cohen wil krakers niet meer informeren over mogelijke ontruimingen. Een conservatieve meerderheid in de tweede kamer pleit nu zelfs voor een algeheel kraakverbod.
De gebeurtenissen tijdens de ontruimingen in Amsterdam staan niet symbool voor het kraken als geheel en wat dit fenomeen te beiden heeft. De discussie laat zien dat er een hele nauwe visie bestaat over het kraken. Dat kraken alleen zou gaan om de realisatie van goedkope huisvesting en vertier in de vorm van gewelddadig verzet. Jammer, want het kraken als fenomeen omvat meer. Om een goed debat over kraken te kunnen voeren, moeten alle facetten in oogschouw worden genomen.
Natuurlijk is het kraken begonnen als protest om meer aandacht te krijgen voor woningnood en leegstand. De eerste krakers waren gezinnen die geen woonruimte konden vinden.
Na de jaren zestig is het kraken uitgegroeid tot een middel om meer laagdrempelige creatieve plekken te realiseren. Plekken waar mensen naartoe kunnen zonder togenhoge entreegelden te betalen in combinatie met veel te dure drankjes.
Naast het bieden van een alternatief voor het vaak decadent geworden uitgaansleven, gaat het ook om de creativiteit die er binnen deze plekken heerst. De mogelijkheid buiten de structuren van de heersende culturele scène nieuwe kunst en cultureel leven te ontwikkelen. Een plek waar beginnende kunstenaars, die vaak moeilijk een podium kunnen vinden, hun werk kunnen etaleren en verder uit kunnen werken.
Het kraken als symbool voor de mogelijkheid om als burger kritisch en ongehoorzaam te zijn. Een middel om dwars tegen de stroom in te gaan om te laten zien “hoe het ook kan”. Denk aan de gaarkeukens, weggeefwinkels, galerietjes, oefenruimtes of ontmoetingsplekken die in de panden worden gevestigd. Bekende plekken als Paradiso of de Melkweg hebben hun faam te danken aan de krakers die deze creatieve plekken zijn gestart.
Deze kant van het kraken worden binnen de discussie buiten beschouwing gelaten. Hiermee wordt er ook niet nagedacht over een alternatieve invulling deze aspecten en dat is zonde.
Met het oproepen tot vreedzame stakingen zijn nogal wat mensen de straat op gegaan die anders gewoon op school hadden gezeten. De reden: 'Deze staking is georganiseerd, dus is het wel goed'. Jullie hadden dit kunnen en moeten inzien. Ook had je op je vingers kunnen natellen dat er tussen deze jongeren meelopers zouden zitten die zich laten meeslepen door de reltrappers. En onderschat de invloed van DWARS niet in deze: in de huidige situatie is het zo dat ieder excuus aangegrepen wordt om actie te voeren. Ik heb mededelingen voorbij zien komen die aangaven dat men de straat op zou gaan omdat DWARS achter de acties van maandag zou staan. Een oproep tot vreedzame actie terwijl je weet dat er rottigheid in de lucht hangt en je weet dat je er niets aan kunt doen is een loze oproep. Sterker nog: dan is het ook een stukje van de verantwoordelijkheid van de oproepende organisatie. Ik zeg niet dat het jullie schuld is, ik zeg dus alleen dat voor een deel de verantwoordelijkheid voor de gebeurtenissen van maandag bij jullie ligt. En ik denk dat jullie je er nu wel erg makkelijk overheen zetten.
Ik denk (maar ik sta open voor opmerkingen van jullie kant) dat er beter gesteld had kunnen worden dat jullie het doel onderschrijven, het geweld afkeuren en adviseren om met acties te wachten tot ná het debat in de kamer. Hiermee hadden jullie een standpunt ingenomen en de tijd kunnen nemen om een meer georganiseerde actie op touw te zetten. Wat is er mis met een gezamenlijke landelijk actie met LAKS aanstaande vrijdag als het zover mocht komen? Het LAKS heeft wel nadrukkelijk van tevoren afstand genomen van de acties op maandag. Nu komt DWARS in de hoek te staan waar de klappen vallen en dat is bijzonder jammer.
Juist door het gebrek aan organisatie loopt de boel gierend uit de hand. Was het niet beter geweest om eens op wat scholen langs te gaan en duidelijke voorlichting te geven over waar het nu precies om gaat? Als ik de commentaren op straat hoor (en ja, ik heb zelf ook met de jongeren gepraat) ontbreekt het daar aan. Dezelfde commentaren en reacties die ik hoor zouden bij jullie ook bekend moeten zijn.